Tiếp nối những kết quả đạt được tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong khuôn khổ Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) là một trong ba đơn vị thành viên trong hệ sinh thái của Tập đoàn PAN đã phối hợp với các đối tác Nhật Bản triển khai bộ giải pháp nông nghiệp bền vững theo hướng tích hợp giống – bảo vệ thực vật – chế phẩm sinh học.

Sáng ngày 26/2, tại HTX Hữu Chung, xã Tân An, TP Hải Phòng (trước đây thuộc địa phận huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương), Cục Trồng trọt và BVTV, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hải Phòng và Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) đồng tổ chức Lễ khởi động Mô hình canh tác lúa hiệu quả cao và phát thải thấp, gắn với trình diễn công nghệ gieo sạ hàng kết hợp vùi phân.

Đây là sự kiện thứ ba trong chuỗi mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Hồng trong vụ Đông Xuân năm 2026, tiếp nối mô hình đã triển khai tại Hưng Yên và Ninh Bình.

Sự kiện triển khai trong khuôn khổ Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050” và Dự án “Sử dụng phân bón đúng” (Fertilize Right) do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) tài trợ.

Trong dự án lần này, vai trò của CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) là cung cấp bộ giống có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, chống chịu sâu bệnh tốt, qua đó, giúp người nông dân giảm nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học.

Nhân dịp này, phóng viên Báo Dân Việt đã có cuộc phỏng vấn ThS Phạm Quang Thuyên, Giám đốc Khối Marketing & Phát triển sản phẩm CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) về mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp cũng như những dự định, chương trình, dự án sắp tới của Vinaseed hướng tới triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và triển khai chuỗi mô hình lúa chất lượng cao, giảm phát thải tại Đồng bằng sông Hồng.

Bộ hạt giống tối ưu với quy trình canh tác giảm phát thải tại Đồng bằng sông Hồng

Xin ông cho biết, tại sao 2 giống Thiên Ưu 8 và VNR20 lại được lựa chọn làm giống chủ lực trong chương trình phát triển lúa chất lượng cao, giảm phát thải tại Đồng bằng sông Hồng?

- Yêu cầu của Dự án đặt ra không chỉ đảm bảo yếu tố “hiệu quả sản xuất” song song với “giảm phát thải” khí nhà kính mà còn hướng tới các mục tiêu: Tiết kiệm chi phí nhân công và vật tư đầu vào trong sản xuất lúa; Sản phẩm gạo đáp ứng thị trường tiêu thụ; Nâng cao hiệu quả sản xuất.

- 2 giống Thiên Ưu 8 và VNR20 được lựa chọn vì đáp ứng đồng thời yêu cầu về năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng với quy trình canh tác giảm phát thải tại Đồng bằng sông Hồng. Hai giống này sinh trưởng ổn định, cứng cây, đẻ nhánh tốt và phù hợp kỹ thuật tưới ngập – khô xen kẽ, giúp giảm lượng giống và phân đạm mà vẫn đảm bảo năng suất. Đây là các giống đã được sản xuất rộng rãi nhiều năm, được nông dân tin tưởng nên có tính khả thi cao khi nhân rộng mô hình.

Như vậy, hai giống Thiên ưu 8 và VNR20 đáp ứng được yêu cầu kép: Hiệu quả môi trường và hiệu quả kinh tế cho người trồng lúa.

Như đại diện Vinaseed từng chia sẻ, Vinaseed đã tham gia nhiều mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại ĐBSCL, Tập đoàn chia sẻ về các dự án đó và hiệu quả thực tế?

- Trong những năm gần đây, Vinaseed đã tham gia và phối hợp triển khai nhiều mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại Đồng bằng sông Cửu Long, gắn với các chương trình chuyển đổi sản xuất lúa chất lượng cao và thích ứng biến đổi khí hậu. Các mô hình tập trung vào giải pháp đồng bộ gồm: sử dụng giống phù hợp, giảm lượng giống gieo sạ, quản lý nước theo phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ, tối ưu phân bón theo nhu cầu cây trồng và tăng cường cơ giới hóa.

Kết quả thực tế cho thấy lượng giống và phân đạm có thể giảm đáng kể so với tập quán truyền thống, chi phí đầu vào giảm, trong khi năng suất vẫn được duy trì ổn định; đồng thời lượng phát thải khí nhà kính được ghi nhận giảm rõ rệt theo đánh giá kỹ thuật của các đơn vị phối hợp. Quan trọng hơn, nông dân tham gia mô hình ghi nhận hiệu quả kinh tế cao hơn nhờ giảm chi phí và nâng cao chất lượng hạt lúa.

Những kinh nghiệm từ Đồng bằng sông Cửu Long đang được Vinaseed tổng kết, chuẩn hóa thành quy trình để mở rộng áp dụng tại các vùng sinh thái khác, trong đó có Đồng bằng sông Hồng, nhằm góp phần thúc đẩy sản xuất lúa bền vững và giảm phát thải trên quy mô lớn.

Phối hợp với Nhật Bản triển khai bộ giải pháp nông nghiệp bền vững

Tập đoàn có thể chia sẻ cụ thể hơn về những dự định, chương trình, dự án sắp tới của Vinaseed hướng tới triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và Phát triển mô hình lúa chất lượng cao, giảm phát thải tại Đồng bằng sông Hồng?

- Hưởng ứng Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao của Chính phủ, Vinaseed xác định đây không chỉ là một chương trình sản xuất mà là bước chuyển đổi chiến lược của ngành lúa gạo theo hướng xanh và giá trị cao.

Thời gian qua, Tập đoàn đang tập trung phát triển nhóm giống chất lượng cao, thích ứng biến đổi khí hậu và phù hợp quy trình canh tác giảm phát thải, đồng thời xây dựng các mô hình chuẩn tại Đồng bằng sông Hồng và ĐBSCL để làm cơ sở nhân rộng. Song song với đó, Vinaseed phối hợp cùng các tổ chức và các đơn vị liên quan hoàn thiện quy trình kỹ thuật giảm phát thải, tối ưu phân bón, nước tưới và cơ giới hóa.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đẩy mạnh đào tạo nông dân, chuẩn hóa quy trình sản xuất và liên kết chuỗi tiêu thụ nhằm đảm bảo lúa chất lượng cao không chỉ đạt tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn có giá trị thương mại bền vững. Vinaseed định hướng trở thành đơn vị cung cấp giải pháp tổng thể từ giống – kỹ thuật – tổ chức sản xuất, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành lúa gạo Việt Nam theo hướng hiệu quả và phát thải thấp.

Trong năm 2025, Vinaseed và VFC có hợp tác với các đối tác Nhật Bản phát triển bộ giải pháp nông nghiệp bền vững, giống – nông dược – chế phẩm sinh học. Tiến độ triển khai các dự án đó như thế nào và kỳ vọng đóng góp gì cho canh tác giảm phát thải tại Việt Nam?

- Trong năm 2025, Vinaseed, VFC và BioSpring – ba đơn vị thành viên trong hệ sinh thái của Tập đoàn PAN – đã phối hợp triển khai bộ giải pháp nông nghiệp bền vững theo hướng tích hợp Giống – BVTV – Chế phẩm sinh học. Song song đó, các đơn vị cũng đang hợp tác với các đối tác Nhật Bản nhằm tiếp cận công nghệ tiên tiến trong quản lý dinh dưỡng và cải thiện hệ vi sinh đất.

Hiện nay, các chương trình đã được triển khai thử nghiệm tại một số vùng sản xuất trọng điểm, tập trung đánh giá hiệu quả giảm lượng phân bón vô cơ, tối ưu hiệu quả thuốc bảo vệ thực vật. Cách tiếp cận này giúp đồng bộ toàn bộ hệ canh tác, thay vì cải tiến đơn lẻ từng yếu tố, từ đó nâng cao hiệu suất sử dụng đầu vào và giảm phát thải khí nhà kính.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục chuẩn hóa và mở rộng mô hình, hướng tới xây dựng các gói giải pháp canh tác lúa chất lượng cao, giảm phát thải để có thể nhân rộng trên quy mô lớn. Chúng tôi kỳ vọng sự phối hợp này sẽ tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành lúa gạo Việt Nam, đồng thời nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường trong nước và quốc tế.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo Dân Việt